Εκτύπωση

Σχέσεις Κράτους - Εκκλησιών

Συγγραφέας Κεντρική Αρθρογραφία (grarticles) στις . Καταχώριση Θέσεις

Εκκλησία με καμπαναριόΌπως θα παρατηρήσατε, η ενότητα επιγράφεται «σχέσεις Κράτους – Εκκλησιών» και όχι «σχέσεις Κράτους – Εκκλησίας». Πορευόμαστε προς μία εποχή συγκατοίκησης με άλλα έθνη και άτομα άλλων θρησκειών και οφείλουμε να κινηθούμε ταυτόχρονα σε δύο επίπεδα: σε εκείνο που έχει ως βάση του τον άνθρωπο και την ελευθερία να πιστεύει τον δικό του ή και κανένα θεό, και στο επίπεδο της εμβάθυνσης σε πατροπαράδοτες αξίες και στις ρίζες της ελληνικότητάς μας. Ο στόχος μας είναι να διαπλάσουμε ανθρώπους ανεξίθρησκους και ανοιχτόμυαλους, που όμως ταυτόχρονα θα κοινωνούν με την παράδοση του τόπου, όχι ως στείροι οπαδοί, αλλά ως δημιουργικοί και σύγχρονοι συνεχιστές της. Ανθρώπους με «έρμα» που να είναι πανανθρώπινο και ελληνικό.

Ωστόσο, καθώς η Ελληνική Ορθόδοξη Εκκλησία είναι η επίσημη θρησκεία του Κράτους, θα πρέπει να εστιάσουμε κατ’ αρχήν σ΄ αυτή τη σχέση. Πολλοί θεολόγοι νοιώθουν άβολα και μόνο στο άκουσμα της έκφρασης «σχέσεις Κράτους – Εκκλησίας» εξηγώντας ότι, από τη φύση του, ο Χριστιανισμός δεν τάσσεται παρά τω Καίσαρι (ή συχνά υπέρ τον Καίσαρα!) και η εκκοσμίκευση της εκκλησίας υπονόμευσε την πνευματικότητά της, άρα την ίδια τη φύση της. Το «δωρεάν ελάβατε, δωρεάν δότε» σίγουρα δεν αποτυπώνει την οικονομική πλευρά της λειτουργίας της Εκκλησίας, το «ο έχων δύο χιτώνας...» δεν δημιουργεί συνειρμούς με τα αρχιερατικά άμφια, όμως μια ρεαλιστική σύγχρονη θεώρηση δεν μπορεί να παραβλέψει ότι για τα πάντα σήμερα «δει χρημάτων».

Φυσικά, μια πολιτική κίνηση, δεν έχει ρόλο στον σχολιασμό θεολογικών απόψεων, έχει όμως ρόλο στην καθιέρωση ενός πλαισίου λειτουργίας που να ενώνει τους Πολίτες, σε όποια εκκλησία ή δόγμα κι αν ανήκουν.

Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΑΠΟ ΝΟΜΙΚΗΣ ΠΛΕΥΡΑΣ

Είναι σημαντικό να επισημάνουμε ότι άλλο πράγμα είναι το θρησκευτικό συναίσθημα και άλλο η Εκκλησία με την νομική της υπόσταση (με την οποία το κράτος σχετίζεται). Πολύ συχνά, στις σχετικές συζητήσεις αυτά τα δύο συγχέονται. Το θρησκευτικό συναίσθημα είναι η προσωπική απάντηση που δίνει ένας άνθρωπος στα μεγάλα ερωτήματα της Ύπαρξης ενώ η Εκκλησία είναι ένα νομικό πρόσωπο το οποίο εποπτεύει χιλιάδες άλλα νομικά πρόσωπα Δημοσίου ή Ιδιωτικού Δικαίου, διαχειρίζεται πόρους, διαθέτει περιουσία και τελεί νομικές πράξεις. Επομένως η οριοθέτηση της σχέσης Κράτους – Εκκλησίας δεν αφορά στην έκφραση της θρησκευτικής πίστης η οποία είναι ελεύθερη και προστατευόμενη από το Σύνταγμα για κάθε Έλληνα Πολίτη. Αφορά σε καθαρά νομικά θέματα, τα οποία, μάλιστα, διαθέτουν μια περίπλοκη νομική προϊστορία.

Επίσης, μια άλλη επισήμανση είναι αναγκαία: σε κάθε συζήτηση για τις σχέσεις Κράτους – Εκκλησίας δεν θα πρέπει να έχουμε κατά νουν μόνο την Ορθόδοξη Εκκλησία. Οι αναγνωρισμένες θρησκείες – και σ΄ αυτές περιλαμβάνεται η μουσουλμανική – θα έχουν νομικό έρεισμα να διεκδικήσουν οτιδήποτε παρέχεται ως δικαίωμα στην Ορθόδοξη Εκκλησία. Ό,τι κάνει ο δεσπότης θα μπορεί να το κάνει και ο μουφτής, ό,τι ο ιεροκήρυκας, και ο μουεζίνης. Επομένως, το ζήτημα ουσιαστικά είναι ο ρόλος των εκκλησιών σε ένα σύγχρονο ελεύθερο πολίτευμα και η ανάδειξή τους σε παράγοντες σταθερότητας της κοινωνικής ζωής. Δεν χρειαζόμαστε εστίες αποσταθεροποίησης ή πηγές εντάσεων.

Συζητήστε αυτό το άρθρο στο χώρο του Φόρουμ (2 απαντήσεις).